Aktywistka, propagatorka odpowiedzialnej konsumpcji i popularyzatorka mody cyrkularnej, przedsiębiorczyni. Od pięciu lat z sukcesem realizuje swój autorski pomysł Ubrania Do Oddania, a szerszej publiczności dała się poznać w trakcie zbiórki organizowanej dla potrzebujących Ukraińców po wybuchu wojny w lutym 2022. Czego, nie tylko o modzie, możemy nauczyć się od Zosi?

Zosia Zochniak jest pomysłodawczynią i współzałożycielką portalu UbraniaDoOddania.pl, realizującego zasady w pełni cyrkularnego drugiego obiegu odzieży. Jest promotorką i edukatorką odpowiedzialnej konsumpcji mody i kultury less waste. W ramach działalności UDO przekazała organizacjom pozarządowym przeszło milion złotych, równocześnie ratując przed zmarnowaniem niepotrzebne ubrania.

 

NA CZYM TO POLEGA?

UbraniaDoOddania.pl to portal, który umożliwia przekazanie niepotrzebnej odzieży, by mogła zostać ponownie wprowadzona do obiegu. Każda złotówka z przekazanego kilograma zasila konto wybranej fundacji. To nowatorski sposób nie tylko na efektywne porządki w szafie, ale i wsparcie ważnych inicjatyw. Na pomysł odmiany systemu sprzedaży odzieży używanej wpadła Zosia Zochniak ze swoim partnerem Tomaszem Bocianem. Pierwszy raz z odzieżą używaną zetknęła się w Londynie. Wtedy zobaczyła, gdzie kończą tony używanej odzieży oddawane przez Brytyjczyków. Gdy przekonała się, że głównym odbiorcą odzieży, której tylko niewielka część nadaje się do noszenia, jest Polska, postanowiła zobaczyć, jak działa ten sektor biznesowy. Tak narodził się pomysł stworzenia portalu UbraniaDoOddania.pl, a następnie marki Butików Cyrkularnych.

„Przekonanie, że odzież z kontenerów trafia do potrzebujących to mit. Między innymi dlatego powstało UDO. Dzięki przekazywaniu ubrań za pomocą naszej platformy, użytkownicy mogą być pewni dwóch rzeczy. Po pierwsze, z każdego kilograma, który do nas oddają, przekazujemy złotówkę na wskazaną przez użytkownika fundację. Po drugie, że przekazane ubrania wprowadzimy do ponownego obiegu zgodnie z założeniami gospodarki cyrkularnej”

Tym samym odświeżona i wyselekcjonowana odzież trafia na wieszaki piętnastu Butików Cyrkularnych umiejscowionych w galeriach, a zakupy tam nie różnią się od kupowania w innych sklepach odzieżowych.

„Pracę nad Ubrania Do Oddania rozpoczęliśmy w 2017 roku, a Ubraniadooddania.pl uruchomiliśmy we wrześniu 2018 roku. Uderzyła nas nadpodaż ubrańi ogromna szara strefa w obszarze odzieży używanej, skala rynku drugoobiegowego i braku regulacji w tym sektorze. Postanowiliśmy wprowadzić do tego sektora transparentność i edukację" – mówi o początkach funkcjonowania swojej firmy Zosia, którą do podjęcia tego wyzwania zmobilizował partner, Tomasz Bocian.

To z nim rozwija biznes, wdraża nowe inicjatywy i… wychowuje 4,5-letnią Tosię i 1,5-roczną Celinę. To właśnie córki utwierdziły Zosię w przekonaniu, że świadome podchodzenie do podejmowania decyzji zakupowych (bez względu, czy w second-handach, czy tradycyjnych sklepach pierwszoobiegowych) jest kluczem do kształtowania zachowań ekonomicznych i ekologicznych. A kluczem do tego jest świadome dbanie i gospodarowanie tym, co już posiadamy w swoich szafach. To też impuls do tego, by nauczyć dzieci szukania poczucia własnej wartości gdzie indziej niż w kupowanych przedmiotach.

Do propagowania swoich idei wykorzystuje prężnie funkcjonujące konto na Instagramie (@ubrania_do_oddania). To tam w postach i w trakcie live’ów informuje, edukuje i przekonuje do uważności w modzie kolejnych obserwatorów. Nie zniechęca swoich obserwatorek do zakupów, ale namawia do zaspakajania rzeczywistych, a nie wykreowanych potrzeb, do zwracania uwagi na jakość materiałów, by dokonywać świadomych wyborów, dzieli się poradami dotyczącymi odpowiedzialnego kupowania i traktowania ubrań.

Zosia inspiruje, motywuje i zaraża pomaganiem. Gdy w lutym 2022 wybuchła wojna na Ukrainie, bez chwili namysłu otworzyła punkt zbiórki najpotrzebniejszych rzeczy – magazyn, w którym na co dzień działają Ubrania Do Oddania, został zamieniony na punkt zbiórki i załadunku darów w transportach wysyłanych do Ukrainy. Na bieżąco publikowała aktualną listę środków pierwszej potrzeby. We współpracy z dwustoma wolontariuszami selekcjonowała napływające rzeczy i organizowała transport. Dzięki zmysłowi organizacyjnemu i charyzmie potrafiła zaangażować rzeszę firm, instytucji i osób publicznych w niesienie skutecznej pomocy. Od lutego do teraz wraz z zaangażowanymi osobami i podmiotami wysłała 200 transportów humanitarnych do Ukrainy.

Jej działalność była wielokrotnie doceniana. Swoją nagrodę przyznała jej Fundacja Sukcesu Pisanego Szminką, wyróżnienie przyznały m.in. redakcje „Twojego Stylu”, „Forbes”, WP.pl. Każda taka nagroda to dla Zosi okazja do mówienia o tym co dla niej najistotniejsze.

„Bardzo chciałabym, żebyśmy świadomie podejmowali decyzje zakupowe, odpowiednio dbali o ubrania, korzystali najdłużej jak możemy z tego, co już posiadamy, a tego, czego nie potrzebujemy - pozbywali się w odpowiedzialny sposób. Najlepiej, przekazując to kolejnej osobie - w ramach własnych mikrocyrkularnych obiegów. Za jedną trzecią mikroplastiku w oceanach odpowiada branża odzieżowa, a 10 procent globalnej produkcji dwutlenku węgla pochodzi z produkcji mody. Bardzo zależy mi na budowaniu świadomości w obszarze wpływu branży mody na zmiany klimatyczne i drobnych decyzji, które mogą oddziaływać na ograniczenie tego wpływu” – mówi Zosia Zochniak.

Zosia wierzy w swoją sprawczość, dlatego zaangażowała się w prace legislacyjne. Jest ekspertką UN Global Compact (inicjatywy Sekretarza generalnego ONZ), której celem jest wdrożenie w Polsce założeń Strategii UE na rzecz zrównoważonych wyrobów włókienniczych o obiegu zamkniętym. Dyrektywa Komisji Europejskiej, nakładająca obowiązek selektywnej zbiórki odpadów tekstylnych wejdzie w życie w 2025 roku.

„Drugi obieg to przyszłość. Jak potwierdzają globalne raporty, w 2030 roku wartość sprzedaży ubrań z rynku drugoobiegowego przerośnie w „e-commerse" wartość rynku pierwszoobiegowego” – podsumowuje Zosia.

ZERO WASTE PO GODZINACH

Prywatnie, na polu domowym Zosia również stara się wcielać ideę less waste. Ale, jak podkreśla, w granicach rozsądku. Nie walczy o to za wszelką cenę, bo wie, że często zaoszczędzony czas to najmocniejsza waluta. Dlatego korzysta z gotowych, sprawdzonych rozwiązań, np. w kosmetyce. Tu, podobnie jak przy wyborze odzieży, stawia na dobrej jakości składniki. I jak zauważa, ważniejsza i skuteczniejsza niż wysoka cena kosmetyku jest regularna, konsekwentna pielęgnacja oraz kosmetyk dobrany do rodzaju cery. Samej zdarza jej się zrobić peeling do ciała z fusów po kawie, którą uwielbia. Choć kiedyś jej żywiołem było duże miasto, teraz z przyjemnością prowadzi życie blisko natury. Spacery po lesie, możliwość wyciszenia, karmienie zwierząt w okolicznych gospodarstwach – te chwile z rodziną ceni najbardziej. Prawdziwy slow life.

PROFILE NA INSTAGRAMIE, KTÓRE WARTO OBSERWOWAĆ

Poleca Zosia Zochniak

CRUSH_ON_TRUSH

czyli Magda Piotrowska, która pokazuje jak dużo rzeczy (czyt. pieniędzy) wyrzucamy do śmietnika. Uwaga! Konto Magdy uzależnia i zmienia podejście do tego, co i ile kupujemy.

DOMANSKA_NAPRAWDE

Aleksandra Domańska, aktorka, a od niedawna mama, dzieli się swoimi przemyśleniami na temat rodzicielstwa. Jest szczera, odważna i momentami kontrowersyjna.

ZUZA.COACHING

profil trenerki Zuzy Noirbent, która radzi, jak zarządzać lękiem i nie dać mu się zdominować.

NOMADMUM81

Olga Legosz nie tylko oswaja temat spektrum autyzmu na przykładzie swojej córki Tosi, ale też bazując na swojej wszechstronnej wiedzy i doświadczeniu zawodowym odważnie i bezkompromisowo komentuje otaczającą rzeczywistość i bieżące wydarzenia, zmuszając często do niewygodnych refleksji.