Dieta dziecka z nadmierną masą ciała

dieta dziecka

dr Hanna Stolińska, dietetyk kliniczny

Odpowiednio skomponowana, a zarazem smaczna dieta pozwala zachować zdrowie, sprzyja dobremu samopoczuciu i jest warunkiem koniecznym w długoletnim procesie rozwoju dzieci. Jednak nawyki żywieniowe naszych pociech nie zawsze są prawidłowe. Wśród znanych mi dzieci, trudno wskazać te, które z ochotą jedzą warzywa. W ich menu jest dużo produktów zbożowych na przykład białe pieczywo, są także słodkie płatki, desery mleczne, makaron czy produkty fast – food oraz słodycze. Do tego dochodzi brak regularności posiłków, a to wszystko w połączeniu z małą aktywnością fizyczną sprzyja nadwadze już od najmłodszych lat.

Konsekwencje nadwagi

Nadmierna masa ciała, to nie tylko problem estetyczny, ale przede wszystkim zdrowotny bez względu na wiek. Otyłość to choroba, która niesie za sobą rozwój wielu innych problemów zdrowotnych takich jak zaburzenia lipidowe, nadciśnienie, a w konsekwencji choroby układu krążenia, cukrzycę, nadpobudliwość, stany zapalne, choroby stawów, kamicę nerkową, problemy skórne, a nawet niektóre nowotwory, które rozwijają się po cichu przez wiele lat.

Spośród wymienionych zaburzeń ciężko wybrać najgroźniejszą konsekwencję nadmiernej masy ciała u dzieci. Każda z nich wpływa na wzrost, prawidłowy rozwój psychofizyczny i społeczny dziecka, nie pozwalając mu czerpać tego, co najlepsze z najpiękniejszych lat życia. U co dziesiątej młodej osoby stwierdza się podwyższone ciśnienie tętnicze, a u ponad 8 proc. stan przed-nadciśnieniowy. Bardzo niekorzystne wyniki dotyczą także zawartości cholesterolu we krwi. Co czwarty piętnastolatek osiągnął wynik graniczny, a u przeszło 8 proc. dzieci jego wartość była zbyt wysoka. Problem chorób układu krążenia w wieku rozwojowym może wynikać z występowania wad wrodzonych, ale główną przyczyną pozostaje nadmierna masa ciała.

Dieta dziecka – menu od-nowa

Jak zatem powinny wyglądać prawidłowe posiłki dziecka? Najważniejsze jest, żeby nie odchudzać, a zadbać o zmianę nawyków żywieniowych, stopniową eliminację niezdrowych produktów, ale przede wszystkim dawać przykład własną postawą.

By utrzymać dobrą koncentrację i odpowiedni poziom energii przez cały dzień, podstawą diety dziecka powinny być posiłki na bazie pełnoziarnistych produktów zbożowych. Może to być popularna kanapka z chleba razowego (jak najrzadziej biały chleb i kajzerki) z warzywami, chudą wędliną, twarożkiem i pastami z roślin strączkowych. Inną propozycją jest pełnoziarnista tortilla z warzywami, rybą, jajkiem lub fasolką – to zawsze ciekawsza alternatywa dla kanapki. Różnego rodzaju placuszki z owocami na bazie mąki orkiszowej, muesli z jogurtem i polewą owocową, albo po prostu same owoce i koniecznie orzechy, zwłaszcza włoskie, które są dobrym źródłem kwasów omega 3 wspomagających prawidłową pracę układu nerwowego.

W codziennej diecie ucznia nie powinno zabraknąć zielonych warzyw liściastych oraz tłustych ryb morskich. Szpinak lub jarmuż można dodać do owocowego koktajlu np. na bazie najzdrowszych owoców jagodowych, a z ryby wykonać pastę do kanapki.

Jak zachęcić dziecko do jedzenia nowych produktów, zwłaszcza warzyw?

Już we wczesnym dzieciństwie kształtują się nawyki żywieniowe jak na przykład upodobania do smaków. Pierwszym jakie dziecko poznaje najczęściej jest mleko matki, który ma słodki posmak. To, że dzieci lubią produkty, które najlepiej znają i niechętnie próbują nowych jest zupełnie naturalne. Zachęcanie ich do poznawania nowych wymaga cierpliwości. Jeśli chcemy namówić dziecko, by spróbowało nowy produkt lub przekonało się do potrawy, której nie lubi, musimy mu w tym pomóc. Co zrobić?

  • Warto podejmować próby – nie poddawać się przy pierwszych niepowodzeniach. Nie zachęcać za wszelką cenę lub na siłę, nie oszukiwać!!! Lepiej przemycać w posiłkach np. warzywa i oferować wybór zróżnicowanych produktów.
  • Trzeba ograniczyć podjadanie – dziecko chętniej zje główny posiłek, jeśli nie będzie przegryzało: słodyczy, chrupek, paluszków, itp. „zapychaczy”. Jedzenie między posiłkami, powoduje osłabienie apetytu. Słodycze nigdy nie powinny stanowić nagrody, takie postępowanie wyrabia u dziecka nawyk jedzenia wtedy, kiedy nie jest się głodnym. Nagradzając słodyczami uczymy również dziecko, że słodycze są lepszym jedzeniem niż inne produkty. Jedynymi przekąskami pomiędzy posiłkami mogą być warzywa i owoce.
  • Należy wspierać, a nie wywierać presję – warunkowanie niezjedzenia czegoś konsekwencjami „nie odejdziesz od stołu jak nie zjesz” albo porównywanie, że ktoś z otoczenia zjadł, a ono nie – dzieci odbierają jako krytykę i jedzeniu zaczynają towarzyszyć negatywne emocje. Starajmy się więc wspierać każdy wysiłek dziecka, który włoży w kolejne próby.
  • Można wykorzystać sprzymierzeńców – badania wykazują, że dzieci zapytane, co zjadłyby podziwiane przez nich postaci, częściej wskazują cienko pokrojone kawałki jabłka niż frytki. Wykorzystanie ulubionej postaci z bajek, może pomóc w przełamaniu niechęci do jedzenia zdrowych produktów lub próbowania nowych.
  • Trzeba świeć przykładem – rozmawiać z dzieckiem o roli warzyw w diecie, dbać o apetyczny sposób podania, nazywać ciekawie zdrowe potrawy, zabierać na zakupy warzyw i owoców, angażować we wspólne gotowanie. Sprawdzi się także mały warzywny ogródek. Warto także nagradzać za zjedzenie warzyw, ale ciepłym słowem, a nie słodyczami.

Naleśniki czekoladowe:

Składniki na dwa naleśniki:

Ciasto:

125g (1/2 szklanki) mleka roślinnego, 30g (2 łyżki) mąki orkiszowej, 15 g (1 łyżka) kakao.
Wymieszaj wszystkie składniki i usmaż naleśniki.

Farsz:

70g (1 sztuka) marchewki, 100g (1/2) jabłka (można użyć musu z jabłek) bakalie: orzechy (np. włoskie), suszone morele, pestki, nasiona, etc. (łącznie 30g), 3g (ok. ½ łyżeczki) oleju.
Zetrzyj na tarce marchew, jabłko. Podduś na oleju z bakaliami. Farszem nadziej naleśniki.

Placki batatowo – bananowe:

1 batat, 2 banany, 150g (10 łyżek) mąki orkiszowej, 75g (5 łyżek mąka ziemniaczanej), 75g (5 łyżek) płatków owsianych, 200 ml wody, 5g (1 łyżeczka) proszku do pieczenia (opcjonalnie), nieco cynamonu, olej.

Upiecz batat i zgnieć widelcem razem z bananami. Następnie wymieszaj z pozostałymi składnikami. Potem uformuj placki. Piecz w piekarniku w temp 180 stopni około 20 min.

Ciasteczka jaglane:

120g (8 łyżek) kaszy jaglanej, 1 duży banan, 1/2 łyżeczki proszku do pieczenia, 45g (3 łyżki) suszonej żurawiny, 45g (3 łyżki) jagód goi, 45 g (3 łyżki) rodzynek, 45g (3 łyżki) siekanych orzechów włoskich, 3 suszone morele.

Ugotuj kaszę i delikatnie zmiksuj z bananem, ale nie na gładką masę. Wmieszaj z pozostałymi składnikami i uformuj ciasteczka. Piecz w piekarniku w temp 200 st. około
15-20 min.

Placki bananowe:

4 bardzo dojrzałe banany, najlepiej z brązowymi kropkami na skórce, 1/3 paczki drożdży świeżych lub 2 łyżeczki suszonych, 250 ml (1 szklanka) mleka roślinnego lub zwykłego, 875g (3,5 szklanki) mąki, 10-15g (2-3 łyżeczki) cukru waniliowego.

Drożdże rozpuść w ciepłym mleku z cukrem i pozostaw do wyrośnięcia. Dodaj mąkę i ponownie odstaw ciasto do wyrośnięcia. Rozdrobnij widelcem banana i wymieszaj z ciastem. Układaj na papierze do pieczenia na blaszce placki, piecz w piekarniku 15 minut w temp 180 stopni.

Kuleczki jaglane:

100g (1 woreczek) kaszy jaglanej, 200 – 250g (duże opakowanie) wiórek kokosowych, stewia lub miód, migdały całe.

Ugotuj kaszę jaglaną. Następnie ½ opakowania wiórek upraż na patelni. Zmiksuj kaszę z wiórkami, stewią lub miodem. Uformuj kulki, a do środka każdej z nich włóż migdał, obtocz w reszcie wiórek koksowych.

Nutella:

2 dojrzałe awokado, 1 dojrzały banan, 45g (3 łyżki kakao), 100g bakali
Zmiksuj awokado z bananem, kakao. Posiekaj bakalie.
Wymieszaj je z papką owocowo – kakaową – i… gotowe!

Twarożek z gruszką:

½ kg (2 kostki) chudego sera twarogowego, 150 g jogurtu naturalnego, 1 duża gruszka, orzechy włoskie.

Ser rozdrobnij widelcem i wymieszaj z jogurtem, następnie dodaj pokrojoną w kostkę gruszkę i orzechy.

Powiązane wpisy